Biologische landbouw is een gecertificeerde manier van boeren met vaste Europese regels: geen synthetische bestrijdingsmiddelen, geen kunstmest en geen genetische modificatie, plus strengere eisen voor de bodem en voor dieren. Hieronder lees je hoe deze landbouw werkt, welke regels gelden en hoe de controle loopt van het land tot aan het verpakte eindproduct. Wil je vooral weten waarom mensen voor biologisch kiezen, lees dan de voordelen van biologisch eten. Dit artikel gaat over de landbouw zelf.
Wat is biologische landbouw?
Biologische landbouw is een landbouwmethode die werkt met natuurlijke processen in plaats van synthetische hulpstoffen. Boeren houden de grond vruchtbaar met bijvoorbeeld vaste mest, groenbemesting en wisselteelt, en gebruiken geen kunstmest en geen chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen.
Waar de conventionele landbouw sterk stuurt op een hoge opbrengst tegen lage kosten, ligt bij de biologische methode de nadruk op de manier van telen. Gewassen krijgen de tijd om te groeien en de bodem wordt onderhouden in plaats van kortstondig bemest. Het woord "biologisch" is in de Europese Unie een beschermde term. Een product mag het label alleen dragen als het aan de wettelijke regels voldoet en gecontroleerd is.
Welke regels gelden er voor biologische landbouw?
De regels voor biologische productie liggen in de EU vast in Verordening (EU) 2018/848, die sinds 2022 van kracht is. Die verordening bepaalt zowel wat niet mag als wat een boer juist moet doen om gecertificeerd te blijven.
De belangrijkste uitgangspunten:
- Geen kunstmest. De bodemvruchtbaarheid wordt op peil gehouden met vaste mest, compost, groenbemesters en wisselteelt.
- Geen chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen. Alleen middelen van een goedgekeurde lijst zijn toegestaan, meestal van natuurlijke oorsprong.
- Geen genetisch gemodificeerde organismen (GGO's).
- Geen synthetische geur-, kleur-, smaak- of conserveermiddelen in de verwerking. Het aantal toegestane toevoegingen is sterk beperkt.
- Een omschakelperiode van doorgaans twee tot drie jaar voordat grond als biologisch mag worden gecertificeerd.
- Zo min mogelijk bewerking, zodat het product dicht bij zijn oorspronkelijke vorm blijft.
Welke producten je bij voorkeur biologisch koopt, hebben we apart op een rij gezet in 5 voedingsmiddelen die je altijd biologisch zou moeten kopen.
Hoe worden dieren gehouden in de biologische veehouderij?
In de biologische veehouderij krijgen dieren meer bewegingsruimte en toegang tot de buitenlucht, en ze eten biologisch voer. Preventieve antibiotica, groeibevorderaars en genetisch gemodificeerd voer zijn niet toegestaan.
De regels stellen eisen aan onder meer staloppervlak, weidegang en de herkomst van het voer. Dieren worden gehouden op een manier die past bij hun natuurlijke gedrag, en ingrepen worden zoveel mogelijk beperkt. Medicatie is niet volledig verboden, want een ziek dier moet behandeld kunnen worden, maar structureel preventief gebruik mag niet.
Wat betekenen de regels voor de bodem en het milieu?
De biologische regels stellen concrete eisen aan het bodembeheer: kunstmest en synthetische bestrijdingsmiddelen zijn verboden, en de vruchtbaarheid wordt onderhouden met wisselteelt, groenbemesting en organische mest. Dat zijn vastgelegde voorschriften, geen vrijblijvende intenties.
Deze aanpak is er mede op gericht om de bodem gezond te houden en ruimte te laten voor biodiversiteit op en rond het land. Of een afzonderlijk eindproduct daarmee ook "beter voor het milieu" is, hangt van meer factoren af dan de teeltmethode alleen. De regels zelf zijn wel duidelijk omschreven en controleerbaar.
Wat is Skal en waar staat het EKO-keurmerk voor?
Skal Biocontrole is de onafhankelijke organisatie die in Nederland toezicht houdt op de biologische keten. Bedrijven die biologisch produceren of verwerken, moeten zich bij Skal aanmelden en worden gecontroleerd. Pas daarna mogen ze hun producten biologisch noemen.
Je herkent gecertificeerde producten aan drie merktekens: het blad met sterren (het verplichte EU-logo voor biologisch), het woord "biologisch" op het etiket, en in Nederland vaak het EKO-keurmerk. Deze tekens betekenen dat het product en de weg ernaartoe aan de Europese regels voldoen en dat een controle-instantie dat heeft vastgesteld.
Hoe wordt de keten gecontroleerd tot aan het eindproduct?
Bij biologische certificering wordt niet alleen de boerderij gecontroleerd, maar de hele keten: teelt, verwerking, verpakking en administratie. Elke schakel moet aantoonbaar biologisch werken, zodat een biologisch product ook echt biologisch blijft tot in het pakket.
Zo komt onze biologische whey van grasgevoerde biologische koeien die vrij grazen zodra het weer dat toelaat. Doordat ze biologisch gehouden worden, krijgen ze biologisch voer, geen genetisch gemodificeerd voer, en blijft medicatie minimaal. De hele route, van de koe tot het verpakte poeder, valt onder controle, en de whey en caseΓ―ne die wij gebruiken zijn biologisch gecertificeerd. Zo weten we van begin tot eind waar onze ingrediΓ«nten vandaan komen en wat ermee gebeurt.
Veelgestelde vragen over biologische landbouw
Is biologisch hetzelfde als natuurlijk?
Nee. "Natuurlijk" is geen beschermde term en zegt weinig over de teelt. "Biologisch" is wettelijk vastgelegd en gecontroleerd: alleen producten die aan de EU-regels voldoen en gecertificeerd zijn, mogen zo heten. Bij Ekopura verstaan we onder natuurlijk: zo puur en onbewerkt mogelijk, met een korte ingredientenlijst zonder onnodige toevoegingen.
Mogen biologische boeren echt geen enkel bestrijdingsmiddel gebruiken?
Chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen zijn verboden. Wel is er een beperkte lijst van toegestane middelen, meestal van natuurlijke oorsprong, die een boer onder voorwaarden mag inzetten tegen ziekten en plagen.
Wat betekenen het EU-blad, Skal en het EKO-keurmerk?
Het blad is het verplichte Europese logo voor biologische producten. Skal is de Nederlandse controle-instantie die toezicht houdt. Het EKO-keurmerk is een aanvullend Nederlands merkteken dat je vaak op biologische producten ziet. Alle drie wijzen ze op gecertificeerde biologische productie.
Is biologische landbouw beter voor het milieu?
De biologische regels verbieden kunstmest en synthetische bestrijdingsmiddelen en stellen eisen aan bodembeheer en biodiversiteit. Dat zijn concrete, controleerbare voorschriften. Of een afzonderlijk product daarmee "beter voor het milieu" is, hangt van meer af dan de teeltmethode alleen, zoals transport en verwerking.
Wil je zelf voor biologisch gecertificeerde ingrediΓ«nten kiezen? Een deel van ons assortiment is biologisch gecertificeerd, waaronder de biologische whey (naturel), de biologische caseΓ―ne de biologische vitamine C en de Vegan Protein Bio. De whey en caseΓ―ne komen van grasgevoerde koeien en de hele keten van boerderij tot verpakt product wordt gecontroleerd. Meer over hoe wij ons biologische eiwitpoeder maken, lees je in ons artikel over biologisch eiwitpoeder.
